Zachwaszczenie łanów roślin zbożowych i możliwości jego ograniczenia w woj. podkarpackim. 2014. [w:] Współczesne dylematy polskiego rolnictwa. Cz. I. Red. K. Zarzecka, S. Kondracki. Wyd. PSW JPII, Biała Podlaska. ISBN: 978-83-61044-55-0

Description
Badania przeprowadzono w 2013 roku na terenie pięciu indywidualnych gospodarstw woj. podkarpackiego. Analizowano skład gatunkowy roślin zachwaszczających łany zbóż ozimych i jarych. Określono liczebność chwastów oraz sklasyfikowano florę segetalną

Please download to get full document.

View again

of 15
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Economy & Finance

Publish on:

Views: 7 | Pages: 15

Extension: PDF | Download: 0

Share
Transcript
  – 353 – Barbara Krochmal-Marczak 1 , Barbara Sawicka  2 , Magdalena Dykiel 1 , Izabela Betlej  1 , Marta Pisarek   1 , Halina Borkowska 2 1 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie 2 Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie ZACHWASZCZENIE ŁANÓW ROŚLIN ZBOŻOWYCH I MOŻLIWOŚCI JEGO OGRANICZENIA W WOJ. PODKARPACKIM Streszczenie Badania przeprowadzono w 2013 roku na terenie pięciu indywidualnych gospodarstw woj. podkarpackiego. Analizowano skład gatunkowy roślin zachwaszczających łany zbóż ozimych i jarych. Określono liczebność chwa-stów oraz sklasyikowano lorę segetalną poszczególnych gatunków zbóż. Badania wykazały, iż chwasty dwuliścienne większość pokrycia, zaś jedno-liścienne stanowiły mniejsze zagrożenie dla uprawianych roślin. Najwięk-sze zachwaszczenie wystąpiło w uprawie pszenicy ozimej, najmniejsze zaś w uprawie owsa. Słowa kluczowe: zachwaszczenie, chwasty jednoliścienne, chwasty dwu-liścienne, zboża Wstęp Zachwaszczenie łanów zbóż stanowi poważny problem w produkcji ro-ślinnej. Według Duer i Feledyn-Szewczyk [2003] chwasty konkurują z rośli-nami uprawnymi, co w konsekwencji jest przyczyną dużych strat w plonie. Pierwszymi czynnikami, które mogą spowodować spadek plonów, to konku-rencja chwastów z roślinami uprawnymi o składniki pokarmowe i wodę. Za-potrzebowanie chwastów na te składniki jest bardzo zróżnicowane. Zależy to od gatunku, nasilenia występowania w łanach roślin uprawnych, jak również od długości okresu i szybkości pobierania tych składników. Chwasty pobie-rają znacznie więcej wody i składników pokarmowych niż rośliny uprawne [Wiater i Trąba 2002]. Kolejnym czynnikiem obniżającym plonotwórczość zbóż jest konkurencja roślin uprawnych i chwastów   o światło. Ważne dla dalszego rozwoju zbóż jest zachwaszczenie tuż po wschodach roślin. Do-chodzi wówczas do zacienienia młodych siewek, co prowadzi do gorszego ich rozwoju, stają się wiotkie, wydłużone, łatwo wylegają, a w konsekwencji niekiedy nawet dochodzi do ich wyginięcia [Wesołowski i in. 2003, Kwiat-kowski i in. 2012]. Kolejny czynnik, który przyczynia się do strat w plonie, to zbieranie nasion chwastów wraz z roślinami uprawnymi. Wywiera on istotny wpływ na obniżenie jakości produktów rolnych. W opinii Jędrusz-czak i in. [2004] oraz Rudnickiego i Jaskulskiego [2006], chwasty konkurując z roślinami uprawnymi o warunki rozwoju, wpływają ujemnie na ich wzrost i rozwój, zwłaszcza w początkowej ich fazie. Stąd też celem pracy było po-równanie zachwaszczenia różnych gatunków zbóż ozimych i jarych w gospo-darstwach rolnych na terenie woj. podkarpackiego i próba jego ograniczenia.  WSPÓ�ŁCZESNE DYLEMATY PÓLSKIEGÓ RÓLNICTWA – 354 – Materiał i metody Analizę zachwaszczenia upraw zbożowych (pszenica ozima, owies, jęcz-mień jary, żyto ozime, kukurydza) przeprowadzono w 2013 roku, w pięciu konwencjonalnych gospodarstwach rolnych na terenie woj. podkarpackiego, w powiatach brzozowskim i strzyżowskim. We wszystkich gospodarstwach stosowano mechaniczno-chemiczną regulację zachwaszczenia (tab. 1). Tabela 8.  Zabiegi mechaniczne i chemiczne stosowane w badanych gospodarstwach Roślina uprawnaZabiegi mechaniczneZabiegi chemiczneGospodarstwo I Pszenica ozimaOwiesJęczmień jaryPodorywka, orka siewnaKultywator ścierniskowy, orka przedzimowa, bronowanie wiosennePodorywka z bronowaniem, orka przedzimowa, bronowanie wiosenneApyros 75 WG (26 g . ha -1 ), Starane 250 EC(0,2 dm . ha -1 )Chwastox Exstra 300 SL (2,5 dm . ha -1 ), Agritox 500 SL (1,2 dm . ha -1 )Chwastox MP 600 SL (3 dm . ha -1 ), Starane 250 EC (0,2 dm . ha -1 ) Gospodarstwo II Pszenica ozimaOwiesZyto ozimePodorywka, orka siewnaKultywator ścierniskowy, orka przedzimowa, bronowanie wiosennePodorywka, orka siewnaMaraton 375 SC(4 dm . ha -1 ), Titus 25 WG (l . ha -1 )Chwastox MP 600 SL (2,5 dm . ha -1 ), Agritox 500 SL (1,2 dm . ha -1 )Chwastox Ekstra 300SL(3 dm . ha -1 ), Chisel 75 WG (60 g . ha -1 ) Gospodarstwo III Pszenica ozimaJęczmień jaryKukurydzaBronowanie, orka siewnaPodorywka z bronowaniem, orka przedzimowa, bronowanie wiosenneKultywator, bronowanie wiosenneChwastox TRIO 540 SL(3 dm . ha -1 ), Stratego 250 EC (dm . ha -1 )Chwastox Turbo 340 SL (3 dm . ha -1 ), Chisel 75 WG (40 g . ha -1 )Guardian MAX 840 EC(2 dm . ha -1 ), Trophy 840 EC (2 dm . ha -1 ) Gospodarstwo IV Pszenica ozima OwiesKukurydzaPodorywka, orka siewnaKultywator ścierniskowy, orka przedzimowa, bronowanie wiosenneOrka przedzimowa, bronowanie wiosenneTitus 25 WG (0,2 dm . ha -1 )Chwastox Ekstra 300 SL (2,5 dm . ha -1 ), Agritox 500 SL (1,2 dm . ha -1 )Guardian MAX 840 EC (2 dm . ha -1 ), Trophy 840 EC (2 l dm ha -1 )  CZĘŚ�C� I – 355 – Gospodarstwo V Pszenica ozimaPszenżyto ozimeJęczmień jaryOwiesPodorywka, orka siewnaPodorywka, bronowanie, orka siewna Orka przedzimowa, bronowanie wiosenneOrka przedzimowa, bronowanie wiosenne Apyros 75 WG (26 g . ha -1 ), Starane 250 EC(0,2 dm . ha -1 ), Chwastox EKSTRA 300 SLChwastox TRIO 540 SL(3 dm . ha -1 ), Starane 250 EC (0,2 dm . ha -1 )Starane 250 EC (0,2 dm . ha -1 ), Stratego 250 EC (1 dm . ha -1 )Chwastox EXSTRA 300SL (2,5 l . ha -1 ), Starane 250 EC (0,2 dm . ha -1 ) Oznaczenie stanu zachwaszczenia upraw zbożowych przeprowadzono metodą ilościo-jakościową. Ta pierwsza polegała na ocenie zachwaszczenia przy pomocy ramki, o wymiarach 0,25 m 2 (50x50 cm), w pięciu powtórze-niach. Liczbę chwastów występujących na 1 m 2 obliczono wg wzoru:L ch = , gdzie L ch  − liczba chwastów danego gatunku rosnących na powierzch-ni 1m 2 ,   L 1 , L 2 , L 3 − liczba roślin w ramce [szt.], Lp − liczba pomiarów, Pr − po-wierzchnia ramki [m 2 ] [Domaradzki i in. 2001]. Po zbiorze zbóż pobrano próby gleby z warstwy 0-25 cm. Analizę odczynu i zasobności gleby w przyswajalny fosfor, potas i magnez wykonano w Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w Rzeszowie wg standardowych metod analizy chemicznej gleby. Wyniki badań obliczono przy pomocy analizy wariancji. Istotność źródeł zmienności testowano testem „F” Fischera-Snedecora, a ocenę istotności róż-nic pomiędzy porównywanymi średnimi przeprowadzono za pomocą wielo-krotnych przedziałów Tukey’a, przy poziomie istotności α ≤ 0,05.Przebieg pogody w latach wegetacji roślin zbożowych był zmien-ny, co ilustruje rysunek 1. W okresie wegetacji roślin zbożowych w sezo-nie 2012/2013 temperatura powietrza była wyższa od średniej wielolet-niej. Opady w okresie jesienno-zimowym znajdowały się powyżej normy, a w okresie wiosennym, zwłaszcza w marcu wystąpił ich nadmiar. Miesiące maj i czerwiec charakteryzowały się liczbą opadów poniżej średniej wielo-letniej, które nie zapewniły dostatecznej ilości wilgoci roślinom.  WSPÓ�ŁCZESNE DYLEMATY PÓLSKIEGÓ RÓLNICTWA – 356  – 050100150200250300350IXXXIXIIIIIIIIIVVVI20122013   o  p  a   d  y   (  m  m   ) 05101520253035    t  e  m  p  e  r  a   t  u  r  a  p  o  w   i  e   t  r  z  a   (    0    C   ) Suma opadów 2012-2013 Suma opadów 1989-2004 Średnia temperatura powietrza 2012-2013 Średnia temperatura powietrza 1989-2004 Rysunek 2. Przebieg temperatur powietrza i opadów w okresie wegetacji roślin zbożo-wych w latach 2012-2013 wg stacji meteorologicznej COBORU w Dukli Tabela 9.  Skład granulometryczny gleby [%] GospodarstwoProcentowa zawartość frakcji o średnicy Typ gleby 1-0,1 mm0,1-0,050,06-0,020,02-0,0050,006-0,002< 0,002 12345 17 511 16 15 679 11 10 3445383535 19262616 15 107666 14 10101616glina średnia pylastapył ilastypył ilastypył ilastypył ilasty Gleby, na których uprawiano rośliny zbożowe, zaliczane są do brunat-nych, wytworzonych z osadów liszowych, o składzie mechanicznym od gli-ny średniej pylastej do pyłu ilastego, kategorii agronomicznej gleb ciężkich, kompleksu pszennego wadliwego, klasy bonitacyjnej IVa i IVb, o odczynie od bardzo kwaśnego do lekko kwaśnego (tab. 2-3).  CZĘŚ�C� I – 357  – Tabela 10 . Zawartość przyswajalnych form P 2 O 5, K 2 O i MgO w glebie [g . kg -1  gleby] GospodarstwoZawartość przyswajalnych form pierwiastków [g . kg -1  gleby]pHw KCL P 2 O 5 K  2 OMgO 12345 24,079,0511,073,093,0821,4714,0729,7715,1314,0610,989,2513,2514,9714,354,894,304,165,804,05 Zasobność gleb w przyswajalne formy fosforu plasowała się od bardzo niskiej do bardzo wysokiej, w potas – od niskiej do średniej, w magnez – od niskiej do wysokiej (tab. 3). Wyniki badańZachwaszczenie pszenicy ozimej. Dominującą grupą chwastów w pszenicy ozimej były chwasty dwuliścienne, najmniej liczną zaś − jedno-liścienne (tab. 4). Chwasty dwuliścienne najliczniej występowały gospodar-stwie IV (157,98 szt. m 2 ), zaś najmniej − w gospodarstwie V (85,66 szt. m 2 ). Najliczniej występującymi chwastami z tej grupy były: Viola tricolor L. , Stel-laria media,   Centaurea cyanus , żółtlica drobnokwiatowa (Galinsoga parvilo -ra),  ostrożeń polny (Cirsium arvense).  W średnim nasileniu występował: mak polny (Papaver rhoeas),  wyka siewna (Vicia sativa) , przytulia czepna (Galium aparine),  iołek polny (Viola arvensis ), powój polny ( Convolvulus arvensis).   Nieco w mniejszym nasileniu występował: rdest powojowaty (Polygonum convolvulus), maruna bezwonna ( Matricaria inodora),  babka zwyczajna ( Plantago maior).  W najmniejszym nasileniu w pszenicy ozimej pojawiła się jasnota różowa ( Lamium amplexicaule) , pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica), chrzan pospolity (Armoracia rusticana ), komosa biała ( Chenopodium album)   (tabela 4). Z klasy jednoliściennych najliczniej występował perz właściwy (  Agropyron regens) , najmniej zaś licznie − wyczyniec polny (Alopecurus my-osuroides).   Tabela 11 . Skład gatunkowy i liczba chwastów w pszenicy ozimej, w gospodarstwach I-V Gatunek chwastuŚrednia liczba chwastów [szt  . ha -1 ] Gosp. I Gosp. II Gosp.  III Gosp. IV Gosp.  V Chwasty jednoliścienne (Liliopsida) Chwastnica jednostronna (Echinochloa crusgalli) Miotła zbożowa (Apera spica-venti) Owies głuchy (Avena fatua) Perz właściwy (Agropyron repens) Wyczyniec polny (Alopecurus myosuroides)   6,679,003,005,672,674,673,004,003,675,004,333,672,675,002,336,676,008,338,005,003,003,002,674,002,67 Razem chwasty jednoliścienne (Liliopsida) 27,01 20,34 18,00 34,0015,34
Related Search
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks