Stylistic Analysis of the Short Story “Illaki” by Cemil Kavukcu: Method and Analysis

Description
Stylistic Analysis of the Short Story “Illaki” by Cemil Kavukcu: Method and Analysis

Please download to get full document.

View again

of 15
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Slides

Publish on:

Views: 78 | Pages: 15

Extension: PDF | Download: 0

Share
Transcript
  CEMİL KAVUKÇU’NUN “İLLÂKİ” ÖYKÜSÜNÜN   BİÇEMBİLİMSEL AÇIDAN İNCELENMESİ:   Yöntem ve Çözümleme Dükkânın önüne çıkmıştın, Mahir abi, nasıl da kışkırtıcıydın. Seni görmemezlikten gelebilirdim bel-ki, ama o keskin ıslığın...iki elimde pazar torbaları, yokuşu soluk soluğa, ter içinde tırmanmıştım. Öbür yoldan gidebilirdim, 5 ya da karşı kaldırıma geçer, başım önümde, dükkâ-nından yana göz ucuyla bile bakmadan yürüyebilir-dim; haklısın. Ben pazara giderken sen dükkânın için-deydin, müşterin yoktu (ne zaman oluyor ki Mahir Abi, doğru dürüst mal bile yok raflarında, işler ke 10 sat), yalnızdın, burnunun üstüne düşürdüğün gözlük-lerinin yardımıyla birşeyler okuyordun. Daha çok şi-şeleri sarmak için kullandığın, tezgâhın üzerindeki yarım sayfa gazete parçalarının birinde (arada tüken-mez kaleminle rakamları alt alta yazıp akla ziyan top 15 lama işlemleri yapardın) ilginç bir konu takılmıştı gö-züne kuşkusuz (memleket meseleleri filan); belki de arsız bir fotoğrafm ayrıntılarına iniyordun. O ara geçtim sokaktan ve beni görmedin.Ben pazardan dönerken kapının önündeydim 20 Omzunla pervaza hafifçe yazlanmıştın, yakın gözlü-ğün, soluk mavi önlüğünün üst cebindeydi. Seni gör-memiş gibi yaparak geçmeye çalıştığımda dudaklarına *A.Ü. TÖMER Fransızca Okutmam, Ankara Üniversitesi Sos. Bil. Enst. Yabancı Dil Öğretimi An-   abilim Dalı Doktora Öğrencisi**A.Ü. TÖMER Türkçe Okutmanı, Ankara Üniversitesi Sos. Bil. Enst. Yabancı Dil Öğretimi Anabil-   im Dalı Doktora Öğrencisi Bayram KÖSE* / Dursun KÖSE** r   İLLÂKİ 49   Dil Dergisi, Sayı: 105 Temmuz 2001 M o garip biçimi vererek bu durumlarda yüzün çok gü :lünç oluyor Mahir Abi, ayrımında değilsin gü 25: lümsedin. Kışkırtıcı olan duruşun muydu, yoksa yü zündeki 'her şeyi bilen' gülüşün mü, bilmiyorum. !Sonra da 'bu kadar oyun yeter  1 der gibi, serçeparma ğm dudağının kıyısında, gözlerin yarım, ince, keskin ve irkiltici ıslığını çaldın. 3 QKurtuluş yoktu Mahir Abi, rotamı değiştirdim ve pazar torbalarını dükkânın önüne bırakıp bir of çektim (buna gerek yoktu, biliyorum, seni mi kandı-racağım), ardından da kolumla, aklimdaki teri sildim.Sen, Mahir abi, Koca Kurt, yüzünde o çok bilmiş 35 gülücük, ayaklarım sürüye sürüye içeri geçtin. Raftan  bir şişe Çubuk şarabı aldın ve ben cebimdeki son bo-zuklukları sayarak ederini denkleştirmeye çalışırken, sen de belki az önce yani ben pazara giderken kafa-nı gömüp okuduğun, ya da arsız bir fotoğrafın ayrın ^ tılarına daldığın (dünyaya hiç de erken gelmedin Ma-hir abi, biraz şanssızdın, o kadar) gazete parçasına şi şeyi sarmaya başladın bile. Avcumdaki bozuk para lan bir kez daha sayarken, sen, dışa yansımayan belir | siz bir gülümsemeyle (bunda çok ustasm) şöyle düşü  j   nüyordun: Paran çıkışacak, çünkü daha boş torbalar la dükkânın önünden geçerken bunu kafana koymuş tun ve şarap parasım artırmak için pazarın altım üstü ne getirdin. Üç oradan kırptın, beş buradan. Ucuzu nu aradın. Sebze yığınlarında eşelenip naylon bir le ğene patlıcanları, hıyarları, biberleri seçmeye çalıştın. i    Neden? Seçmece satılan yığınlar daha ucuz da ondan (gözünün biri kısılmış, işaret parmağın şakağında) doğru mu değil mi? Aslında Mahir abi, haklısın. j Haklısın da, kapıdaki o duruşun, ince, keskin ve ir kiltiçi ıslığın... 55 Bu kez babacan bir gülüş Mahir Abinin yüzünde: insan isterse ıslık da duyar, her duruştan bir anlam da çıkarır.Göz göze geliyoruz. Mahir abi ile. Kırışıklarla dolu yüzünde birkaç yaşamı birden yaşamışlığın ağır-lığı var. 60 Ona şunu demek istiyorum: Ne olursa olsun Ma-hir Abi, bu iş böyle!O da şunu diyor: İllâki.Ama dudaklarından dökülen şu: Afiyet olsun.Benim yanıtım da kaçınılmaz artık: Sağol! ^ Cemil Kavııkçu/Uzak Noktalara Doğru!Çan Yayınlan, İstanbul, 1995 50   Dil Dergisi, Sayı: 105 Temmuz 2001 Giriş Bu çalışmamızda, Cemil Kavukçu'nun "İllâki" adlı öyküsünü yazınsal metin-lerin derin yapılarında gizli olan düşünce akımlarını keşfedip onları belirli bir yön-tem dahilinde betimlemeyi amaçlayan biçembilim açısından inceledik. Böylece, okurun metnin yüzeysel yapılarını oluşturan dil kullanımlarının derin yapılarında  bulunan düşünceleri fark etmesini sağlamaya çalıştık. Öyküde yazarın ve öykü kahramanlarının kendilerine özgü düşünce tarzlarının, öykünün yapısını ve düşün-sel boyuttaki katmanlarını nasıl oluşturdukları ve bunun öykünün yüzeysel yapı-sındaki dil kullanımlarını nasıl etkilediği öyküdeki dil kullanımlarından hareketle seçilen tümce ve sözcüklerle ömeklendirilmiştir.YöntemBu çalışma Nelson, Noordman, Garnham ve Vonk’tan geliştirilen bir yöntem ışığında yapılmıştır. Çıkarımsal sonuçlar/Gizli sezdiriler YorumlamaI. Çözümleme1. Dilbilimsel yapılar (a) Sözcükler (b) Sözcük Öbekleri(c) Tümcecikler  tümceler (d) Paragraflar 2. Sözdizimsel yapılar (a) Sözcük sırası(b) Çekim ekleri(c) Türetim ekleri(d) Yardımcı sözcükler (e) VurguII. Çıkarımlar (a) Sezdirimler (b) Sezdiriler (i) Güçlü sezdiriler (ii) Zayıf sezdiriler (c) Bağlamsal varsayımlar (d)   Ayrıntılı açıklamalar Cemil Kavukça   Dil Dergisi, Sayı: 105 Temmuz 2001 YorumlamaI. Çözümleme1. Dilbilimsel Yapılar(a) Sözcükler Sözcük, söz zincirinde getirilebildiği yerler ölçüsünde sözdizimine katkıda bu-lunan, kimi zaman bölünemeyen, kimi zaman da temel ve ek öğelerden oluştuğu için bölünebilen söz dizimi birimidir (Erdemir  , 1980:131). Türkçe'de sözcük kökleri ikiye ayrılır. İsim kökleri, fiil kökleri. Bu aynm hem yapı hem de işleyiş yönündendir. Yani bu iki sınıf kök, ayrı iki çeşit üretim ve çe-kim ekleri alıp söz içinde farklı ilişkiler edindikleri gibi, aslında ayrı iki tür kav-ramı karşılarlar. Kökenler ve birleşik kelimeler de tıpkı kökler gibi isim ve fiil ta  balanna ayrılırlar. Türkçe’de herşeyden önce iki sınıf kelime vardır. İsim ve fiil (Banguoğlu, 1990:151). Öyküde bulunan sözcükler, kaynaklan bakımından kök, üreme, birleşik ve almtı sözcükler olarak karşımıza çıkmaktadır. Kavukçu’nun bu öyküsünde yalın halde bulunan kelimelere ve mastar durumundaki fiillere birkaç örnek verebiliriz.Kök sözcükler YeriBen 20. satır  Mavi 22. satır  Üst 22. satır  Sar 13. satır  Üreme sözcükler SözcüklerYerikışkırtıcıydınkışkırt + ıcı 2. satır  gözlüğüngöz +lük  21. -22. satır  kurtuluşkurtul + uş 31. satır  arsızar + sız 40. satır   babacan baba + can 57. satır  Birleşik sözcükler SözcüklerYeriserce + narmak  28. satır    Dil Dergisi, Sayı: 105 Temmuz 200]  Alıntı sözcükler İllâkidükkânınfotoğrafıngazeteSözcükler illâ + ki dükkân foto + graf gazeteAlınan dil Arapça, Farsça ArapçaFransızca, Yunanca İtalyancaYeri  Başlık    1. satır    18. satır    42. satır  (b) Sözcük ÖbekleriSözdizimin temeldeki birimleri olan sözcükler için iki tür anlam sözkonusudur. Bunlardan birincisi sözcüklerin sözlükteki anlamları yanısıra yapısal anlam taşı-maları; İkincisi ise buna bağlı olarak oluşturdukları sözcük öbeklerinin yapısal an-lamlarında görev almalarıdır.Sözcükler sözü geliştirmek üzere öbeklenirler. Kavramlar arasında derece de-rece ilişkiler meydana getirirler. B öylece tek kavramdan anlatmaya doğru giderler. Kimi sözcük öbekleri sadece kavramları daha yalandan belirtmeye yararlar. Bir adm öbürünü belirtmesi adlara sıfatların, sıfatlara ve fiillere zarfların gelmesi, ad-ların takılar alması gibi (Banguoğlu. 1990 : 496).“İllâki” adlı öyküde sözcük öbeklerine bakacak olursak:Sözcük öbeğiSözcükler YapıYerigöz ucuylagöz uçisim + isim7. satır  memleket, meselelerimemleket meseleisim + isim 17. satır  ederini denkleştirmeyeeder denkleşetirmeisim + isim 38. satır  kafana koymuştunkafa koymak isim + fiil 47. satır  of çektimof çekmek ünlem + fiil 32. - 33. satır  Aynı veya özdeş sözcüğün iki defa tekrarlanarak sözcük öbeği oluşturduğu iki-lemeler, toplamalı ve seçimli yapılar:Sözcük öbeğiSözcükler YapıYerialta altaalt altikileme 15. satır  göz gözegöz gözikileme 59. satır  doğru dürüstdoğru dürüsttoplamalı 10. satır  üç oradan, beş buradanüç beşseçimli 49. satır  53
Related Search
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks